اگر دنبال رشتهای هستی که هم آینده شغلی قابل قبولی داشته باشد و هم واقعاً روی کیفیت زندگی آدمها اثر بگذارد، رشته گفتاردرمانی یکی از انتخابهای هوشمندانه است. گفتاردرمانی یعنی درمان تقریبا بدون دارو و جراحی؛ یعنی با تمرین، ارتباط، صبر و دانش، زندگی آدمها را عوض کنی.
اما مشکل بیشتر داوطلبها اینجاست: اطلاعات این رشته پراکنده، ناقص یا اغراقآمیز است؛ بعضیها فکر میکنند فقط «کار با بچههاست»، بعضیها درآمدش را یا خیلی کم میگویند یا ماهیت شغل را غیرواقعی درک میکنند.
در این مقاله، قرار است صفر تا صد معرفی رشته گفتاردرمانی را شفاف، واقعی و منظم بخوانی؛ از ماهیت رشته و دروس دانشگاهی گرفته تا بازار کار، درآمد، قبولی کنکور، ادامه تحصیل و حتی مهاجرت.
معرفی رشته گفتاردرمانی
گفتاردرمانی یکی از رشتههای مقطع کارشناسی علوم پزشکی و از شاخههای اصلی توانبخشی است. این رشته به بررسی، تشخیص و درمان اختلالات مربوط به:
-
گفتار
-
زبان
-
صوت (صدا)
-
بلع
میپردازد. پایهی درمان، تمرینهای تخصصی، مداخلات رفتاری و اصول روانشناختی است.
گفتاردرمانگر دقیقاً چه کارهایی انجام میدهد؟
یکی از اشتباهات رایج این است که گفتاردرمانگر را فقط «معلم تلفظ» بدانند؛ در حالی که دامنهٔ کاری این رشته بسیار گستردهتر است. حتی در شهرهای بزرگ، کارشناسان گفتاردرمانی روی یک مشکل خاص تمرکز کردهاند و مهارت خود را بهصورت تخصصی ارائه میدهند.
مهمترین وظایف گفتاردرمانگر
-
کمک به کودکانی که تاخیر گفتاری، اختلال تلفظ یا لکنت دارند
-
توانبخشی بیماران دچار آسیبهای مغزی (مثل سکته) که نواحی بروکا یا ورنیکه آسیب دیده
-
آموزش و بهبود مهارت ارتباطی در افراد ناشنوا یا کمشنوا
-
درمان اختلالات صوتی در افرادی که استفاده حرفهای از صدا دارند (گویندگان، خوانندگان، دوبلورها)
-
درمان اختلالات بلع و تغذیه در نوزادان، کودکان و بزرگسالان
-
تشخیص علت اختلال (رشد، تروما، بیماریهای عصبی) و طراحی برنامه تمرینی اختصاصی
نکته مهم: درمان در گفتاردرمانی معمولاً زمانبر است و نیاز به تعامل مستمر با مراجع دارد.
آیا گفتاردرمانی فقط کار با کودک است؟
خیر. این یکی از بزرگترین سوءبرداشتها درباره این رشته است شاید بشه گفت در کلینیک های گفتاردرمانی بیشتر مراجع کنندگان کودکان هستند ولی در بیمارستان شرایط فرق میکند.
گروههای مراجعین گفتاردرمانی
-
نوزادان: مشکلات بلع، تغذیه، تعدیل حسهای دهانی (حتی در NICU)
-
کودکان:
-
شکاف کام
-
کمشنوایی
-
بند زیر زبان کوتاه
-
اوتیسم
-
سندروم داون
-
لکنت و تاخیر گفتاری
-
-
بزرگسالان:
-
مشکلات صوتی حنجره و تارهای صوتی
-
اختلالات گفتاری و فلجی بعد از سکته
-
اختلال بلع
-
دوره تحصیل و دروس دانشگاهی گفتاردرمانی
طول دوره
-
کارشناسی: ۴ سال (۸ ترم)
-
مجموع واحدها: ۱۲۸ واحد
ساختار دروس
دروس تخصصی
-
روانشناسی رشد
-
بیماریهای گوش، حلق و بینی
-
فیزیک صوت
-
نورولوژی مرتبط با گفتار
کارآموزی در عرصه (۲۴ واحد)
-
حضور عملی در مراکز درمانی
-
کار با مراجع واقعی
-
آمادهسازی برای ورود به بازار کار
آیا رشته گفتاردرمانی طرح دارد؟
بله از سال1402 رشته گفتاردرمانی هم طرح دارد و بعد از اتمام دوره تحصیل باید وارد طرح شد.
محیطهای کاری گفتاردرمانگر
فارغالتحصیلان این رشته محدود به یک محیط خاص نیستند:
-
بیمارستانها
-
کلینیکهای خصوصی
-
مراکز بهزیستی
-
آسایشگاههای سالمندان
-
مدارس استثنایی
-
مهدکودکها
بازار کار رشته گفتاردرمانی
درحال حاضر بازار کار خوبی دارد و اگر فرد فعالی باشد میتواند درآمد نسبتا بالایی کسب کند بازار کار این رشته وابسته به مهارت و تجربه فرد میباشد.
آیا رشته گفتاردرمانی اشباع شده؟
خیر.
به دلیل ظرفیت پذیرش پایین دانشگاهها، رشته گفتاردرمانی اشباع نشده و بهخصوص در شهرهای بزرگ، بازار کار مناسبی دارد.
کار دانشجویی در حین تحصیل
کاملا امکان پذیر است و دانشجویان گفتار درمانی معمولا از ترم 6 به بعد میتوانند وارد بازار کار شوند.
درآمد رشته گفتاردرمانی (واقعبینانه)
درآمد به مهارت، محل کار،میزان کارو نوع فعالیت بستگی دارد.
میانگین درآمد ماهانه(آپدیت 1404)
-
بخش دولتی و بیمارستان: حقوقی تقریبا مثل سایر کارکنان بیمارستان
-
کار در کلینیک خصوصی: از ۲۰ تا 50 میلیون تومان
-
کلینیک شخصی: تا100 میلیون تومان و یا بالاتر
تعرفه جلسات
در حال حاضر، تعرفه هر جلسه گفتاردرمانی در سال ۱۴۰۴، بهازای ۳۰ دقیقه، مبلغ ۴۶۷ هزار تومان است که توسط وزارت بهداشت تعیین شده است؛ البته در شهرهای کوچکتر معمولاً این مبلغ دریافت نمیشود و حدود ۳۵۰ هزار تومان دریافت میگردد.
ویژگیهای شخصیتی مناسب گفتاردرمانی
اگر این ویژگیها را داری، احتمال موفقیتت بالاست:
-
صبر در درمان (روند درمان طولانی است و به جلسات متعدد نیاز است)
-
علاقه به بهبود زندگی انسانها
مزایا و معایب رشته گفتاردرمانی
طبق روال معرفی رشتها مزایا و معایب هر رشته یه مورد کاملا شخصی میباشد و احتمال اینکه یه مورد برای یه فرد جز مزایا رشته محسوب شود و برای فرد دیگر مشکل به حساب بیاد هست.
مزایا
- محیط کاری تمیز و آرام
- عدم اشباع شغلی
- امکان تاسیس کلینیک
- تأثیر مستقیم و ملموس روی زندگی افراد
- امکان کار در طول دوران دانشجویی
معایب
- باید ببینی آیا فردی هستی که میتواند صبر کافی برای درمان افرادی با لکنت، مشکلات گفتاری یا اختلال در بلع داشته باشد یا نه.
مهاجرت با رشته گفتاردرمانی
اگرچه مهاجرت رشتههای پزشکی سختتر از مهندسی است،رشته گفتاردرمانی در خیلی از کشور ها بازار کار مناسبی دارد و امکان ادامه تحصیل یا کار فراهم است البته به سطح مطلوبی از زبان کشور مقصد برای ارتباط گیری با مراجعان نیاز است.
جمعبندی نهایی
اگر دنبال رشتهای هستی که هم آینده شغلی قابل دفاع داشته باشد و هم واقعاً روی زندگی آدمها اثر بگذارد، معرفی رشته گفتاردرمانی را باید جدی بگیری. این رشته ترکیبی از علم پزشکی، روانشناسی و مهارت ارتباطی است؛ شیرین، انسانی و پر از حس مفید بودن.
ناشناخته بودنش دربعضی از مناطق شاید اولش ترسناک باشد، اما یاتوجه به نیاز جامعه کاملا بازار کارش وجود دارد.